Sabun Köpüklerinin Matematiği ve Pla­teau Kanunları

Photo by Andrew Wulf Yüzyıllar boyu matematikçiler doğanın harikalığını açıklayan birçok kural bulmuşlardır. Şüphesiz ki bunlardan biri sabun köpüklerini anlamamızı sağlayan Plateau Kanunlarıdır.   Sabun köpükleri sabunlu suyun içi boş bir küre oluşturacak şekilde havayı çevrelemesiyle oluşur. Yanardöner bir yüzeye sahip olan son derece ince tabakalardır.  Sabun KÖPÜKLERİ NEDEN KÜRESEL FORMDADIR? Hava kabarcıklarında içerine hapsolmuş [...]

De Moivre: Ölüm Tarihini Hesaplayan Bilim İnsanı

Abraham de Moivre, günümüzde adını verdiği Moivre formülüyle tanınan ünlü bir Fransız matematikçisidir. Kendisi normal dağılım ve olasılık teorisi konusundaki çalışmalarıyla da tanınır. Moivre’nin başka bir ilgi alanı, ölüm istatistikleri idi. Ölümü sayılarla ilişkilendirmek için önemli miktarda zaman harcadı. Bir kişinin öleceği günü tahmin edebilecek bir teori formüle ettiğine inandı. Bu formül ile yaptığı en [...]

İlginç Bir Matematikçi: Godfrey Harold Hardy

Bazı insanlar matematikçilerin çoğu insandan farklı özelliklerinin olduğunu düşünebilir. Aslında bu çok da yanlış değildir. En başta matematikçiler çoğu insanın zor bulduğu ya da sevmediği matematiğe hayatlarını verirler. Fakat matematik tarihine baktığımızda gerçekten de birçok ilginç kişisel özelliklere ya da ayırt edici fikirlere sahip matematikçiler görebiliriz. Bunlardan biri de elbette Godfrey Harold Hardy’dir. Godfrey Harold [...]

Fermat’ın Son Teoremi

Bu yazıda matematikçileri 358 yıl boyunca uğraştıran bir problemden bahsedeceğiz. Fermat'ın son teoremi arkasında çok derin bir matematik barındırmaktadır. Biz burada çok fazla detaya girmeden çözüme nasıl ulaşıldığını açıklamaya çalışacağız. a2+b2=c2 denklemini sağlayan a, b, c üçlülerini bulmanızı isteseydik cevaben ne derdiniz? 3, 4, 5 veya 5, 12, 13 gibi değişik çözümleri saniyesinde söylerdiniz. Peki [...]

Bağıntı

BAĞINTI NEDİR? Matematikte iki kümenin kartezyen çarpımının herhangi bir alt kümesi bağıntı olarak tanımlanır. Bir kümedeki bir öğeyi başka bir kümedeki bir öğeye götürür. Yâni iki öğe arasında bir bağ kurar. Bağıntı Kavramı Tarihçesi Mantık Tarihi içerisinde bağıntı kavramı ilk kez, Aristoteles'in (M.Ö.384-322) mantık üzerine düşüncelerini sistemleştirdiği Organon isimli çalışmasının Kategoriler bölümünde karşımıza çıkmaktadır. Aristoteles bu bölümde, cevher, nicelik, nitelik, bağıntı, yer, zaman, durum, iyelik, etki [...]

Matematiğin Temel Taşı: DEĞİŞKEN

Matematiksel mantıkta değişken, bir değişken ya teorinin tanımlanmamış bir terimini temsil eden bir simge, ya da teorinin temel sezgisini temsil eden ve olası sezgisel yorumuna atıfta bulunmadan işlenen bir semboldür. Bu yüzden değişken kavramı söz konusu olduğunda akla ilk olarak semboller, özellikle de harfler gelir. Sayılara ek olarak değişkenler, genellikle vektörleri, matrisleri ve fonksiyonları temsil [...]

Matematikçilerin Prensi: CARL FRIEDRICH GAUSS

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’na bağlı Braunschweig kentinde, 30 Nisan 1777’ de, Gebhard ile Dorothea Gauss çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Alman kökenli matematikçi, astronom, istatistikçi, fizikçi ve coğrafyacıdır. Sayılar kuramı, diferansiyel geometri, analiz, manyetizma, jeodezi, optik ve astronomi katkıda bulunduğu alanlardan bazılarıdır. Yaşamı boyunca bilime yaptığı olağanüstü katkılardan dolayı Matematikçilerin Prensi ve Antik çağlardan beri [...]