BİTKİLER DE KANSER OLUR MU?

Organizmaları oluşturan hücreler çekirdek kontrolünde bölünür ya da farklılaşır. Oluşan yeni hücreler de aynı doğal süreci geçirir. Lakin çok fazla radyasyona veya uzun süre güneş ışığına maruz kalma gibi çeşitli nedenler organizmalarda hücre çoğalmasını ve farklılaşmasını denetleyen mekanizmalarda problemler oluşmasına neden olabilir. Bu mekanizmanın doğal süreci dışına çıkması hücrelerin kontrol dışı çoğalmasına ve büyümesine yol açar. Bu kontrol dışına çıkmış hücreler vücutta kanser hastalığına neden olur.

Hastalıklı hücreler oluştukları bölgeden kan ve lenf kanalları aracılığı ile vücudun başka bölgelerine yayılabilir. Diğer bölgelere yayılan kanserli hücreler diğer dokulara da zarar vererek, vücutta büyük tahribatlar yaratır. Bu süreç metastaz olarak adlandırılmaktadır. Bitki hücrelerinde de hayvan hücrelerinde olduğu gibi kanser gözlenebilir. Bitkilerdeki kansere genel olarak bakteri, virüs veya mantar bazlı enfeksiyonlar neden olur. Fakat hayvanların aksine bitkilerde görülen kanser daha az ölümcüldür. Bunun nedeni bitkilerde metastaz olayının gerçekleşmemesidir. Hayvan ve bitki hücresinin farklılığından kaynaklanan bu durum, bitkinin diğer dokularını kanserli bölgeden korur.

Kansere Karşı Hücre Duvarı

Bitki ve hayvan hücreleri arasındaki önemli farklardan biri olan hücre duvarı hücreyi mekanik gerilime karşı korur. Basit bir mikroskopla bile görülebilen hücre duvarının kalınlığı mikrometre ölçeğindedir. Bu yapı bitki hücrelerinde hücreler arası ortamın hayvan hücrelerine göre daha güçlü, kalın ve sert olmasını sağlar. Bitki hücrelerinin bu yapının içinde “hapsolması” kanserin diğer dokulara yayılmasını engeller. Hapsolmuş kanserli hücreler zaman ile büyümeye devam ederek bulundukları dokuya hasar verse bile diğer dokular bu durumdan etkilenmezler.

Bitkilerin kansere karşı savaşta hayvanlara göre daha avantajlı olmasının bir diğer nedeni, bitkilerin hayati organlardan yoksun olmasıdır. Hayvanlar beyin, solunum organları ve kalp gibi çeşitli hayati organlara sahiptir. Bu organlardan birinin hasar görmesi tüm metabolizmada ölümcül olabilecek sonuçlar doğurabilir. Bitkilerde ise böyle bir durum gözlenmez.

Bitki genetikçisi Elliot Meyerowitz bu konuyla ilgili şunları söylemektedir: “Eğer insansanız beyninizde bir tümör olması kötüdür fakat eğer bir bitkiyseniz tümör kapmasının kötü olduğunu söyleyebileceğiniz bir yere sahip değilsiniz çünkü tümör kapan yer neresi ise bir diğer kopyasını yapabilirsiniz.”

Kısa bir özet geçmek gerekirse, bitkilerde de aynı insan ve hayvanlarda olduğu gibi kanser gözlenebiliyor. Fakat onların sahip oldukları hücre duvarı kanserin yayılmasını engelleyerek kanserin ölümcül etkisini azaltıyor.

KAYNAKÇA

https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/bitkiler-kanser-olur-mu

https://evrimagaci.org/bitkiler-kanser-olur-mu-bitkiler-tumorler-gen-hirsizi-bakteriler-yatay-gen-transferi-ve-evrim-3244?read-complete=true#

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s